De leer van het niet weten

De wereld is totaal veranderd. De wereld staat op z鈥檔 kop. We hebben het over de jaren v贸贸r en na 2020. In de jaren voor 2020 hadden we nog de mogelijkheid om te dromen en te fantaseren over de toekomst. Nu kunnen we dat niet meer. Dit besef is misschien wel het meest schokkende wat de meesten van ons overkomt. Je kan niet meer vooruit denken. Massaal weten we het niet meer en al lijkt het een contradictie, dit is misschien wel de grootste zegen die deze bizarre en onwerkelijke tijd ons brengt. De zegen van niet anders dan toe moeten geven dat we in het NU leven. In de werkelijkheid waar de toekomst geen rol speelt, omdat de toekomst nog niet bestaat, alleen maar in ons denken. Het NU is de werkelijkheid, maar je gedachten schieten telkens over de grenzen van de mogelijkheden van dat zelfde denken.

Hoe kan het dan dat ons denken v贸贸r 2020 zo de fout in kon gaan?

V贸贸r 2020 was veel van onze manier van denken een herhaling van wat we geleerd hebben van onze ouders/opvoeders en andere mensen die een rol speelden in de groei naar volwassenheid. Die manier van denken hadden zij weer geleerd van hun ouders/opvoeders en dat generatie op generatie.

In 2020 echter lijkt het of iets of iemand zegt 鈥榟ier hardleerse mensheid, hier heb je een pandemie en kom er nu maar achter dat denken aan de toekomst geen zekerheden biedt鈥. Dat denken aan de toekomst enkel mogelijkheden zichtbaar maakt.

De prijs van onze manier van denken

Dat denken aan de toekomst en verwachtingen opbouwen het risico van teleurstellingen biedt. Verwachtingen en teleurstellingen zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Dat denken aan de toekomst ons met angst kan vervullen. Angst voor iets wat nog niet aan de orde is, angst voor wat nog moet gebeuren.

Mogen we dan niet meer aan een toekomst denken? Natuurlijk wel. Iemand heeft bijvoorbeeld een plan om een nieuw huis te bouwen. Die iemand denkt na, maakt een tekening, verbetert het hier en daar, laat het bouwen en dan staat het huis er. De fantasie is uitgekomen. Het gaat dus zeker niet om alle fantasiegedachten, maar om bepaalde fantasiegedachten die niet als fantasie worden herkend.

Dus we voelen ons nu al ellendig door iets waar we bang voor zijn nog niet aan de orde is?

Angst en je zorgen maken zijn misschien wel de emoties die sinds het begin van 2020 een steeds grotere rol zijn gaan spelen in ons leven. Angst voor hoe het nu verder moet, angst of je je baan kunt houden, angst voor faillissement, je zorgen maken of je de huur nog wel kunt betalen, je zorgen maken over je studie. Angst en zorgen die depressie, somberheid, onzekerheid en verdriet veroorzaken. Het is de logica van dit leven in de tijd van een pandemie.

Bestaat er dan een andere manier van denken om het leven in deze pandemie draaglijker te maken?

Om deze vraag te beantwoorden is het nodig om een korte uitleg te geven hoe je denken reageert op gebeurtenissen. Jouw denken kan je zien als een veld. Zie het als het speelveld van je denken, maar wel begrensd. Binnen die grenzen kan je weten. Over die grenzen kan je alleen geloven, inschatten en aanvoelen. Over die grenzen vind je dus geen zekerheden.

Ik weet echt wel dat ik niet in de toekomst kan kijken鈥. toch?

Met ons verstand weten we wel dat je niet in de toekomst kunt kijken, maar wanneer we聽 denken en praten is dat besef er niet. Dan schieten we telkens over de grenzen heen van de mogelijkheden van het denken. Dit grensoverschrijdend gedrag heeft echter grote gevolgen voor hoe we ons voelen. Over de grenzen van de mogelijkheden ervaren we letterlijk de angsten voor de toekomst. We zijn bang voor een werkelijkheid die er nog niet is. Bang voor wat er allemaal kan gebeuren. Afwijzing, ziekte, verlies, eenzaamheid, allemaal situaties die ons bang maken. Over de grenzen ervaren we ook聽 angst voor de ander. Hoe die zal reageren. Wat de ander zal denken.聽 Het zijn allemaal gedachten, Bang in het NU over iets wat kan gebeuren.