Je bouwt je eigen gevangenis en dat doe je met gedachten

We maken ons zorgen. We zijn bang voor iets in de toekomst. Een baan, een gesprek, gezondheid, bang voor hoe iemand gaat reageren of hoe iets af zal lopen. We zitten veel in ons hoofd om dat allemaal te verwerken en een plaats te geven. Nadenken over, het vormt een groot deel van onze belevingswereld.

Aangeboren of aangeleerd

Zorgen maken lijkt aangeboren. Een oud overlevingsmechanisme wat in de mens zit. Iets waar je mee moet leren leven. Het lijkt te horen bij de mens. Want, zou jij geen zorgen maken als ……….. en dan komen al die situaties die een mens tegen kan komen.

Het onderzoek van de School voor praktische menskunde geeft wat anders aan. Namelijk dat het zorgen maken is aangeleerd, met de volgende onderbouwing.

We denken in taal

De taal bestaat uit de codes die door de mens zijn ontwikkeld. Zo loopt een moeder met haar kleine kind door het park. ‘Kijk’ zegt ze ‘dat is gras’. Wanneer ze weer door het park loopt en het kind roept gras, dan is de moeder blij verrast. Ze heeft een code doorgegeven.  Net als haar ouder(s) en voorouders dat deden. Het begin van het benoemen en de codes overbrengen. ‘Huis, boom lucht, enz. Zo leert de mens als kind de codes van de taal en begint het denken.

We leren nog meer

Naast het leren van woordjes en zinnen leert het kind ook de manier van denken van de ouder(s). Het kind ziet en hoort de verwachtingen en leert ook verwachtingen te hebben. Het ziet en hoort de teleurstellingen, de angsten en de zorgen. Het kind leert ook te lijden door het zich zorgen maken.

Denken te weten of inschatten

Het ogenschijnlijk subtiele verschil tussen denken te weten en inschatten vormt een belangrijke oorzaak van zorgen maken. Hierbij wordt ook de rol van het gevoel duidelijk. Een gebeurtenis roept gedachten op. De gedachten die dan opkomen roepen een gevoel op. Wat ook kan is dat iemand zelf iets bedenkt wat een gevoel oproept. Gedachten vormen het zorgen maken. Het gevoel vormt de belevingswereld.

Het verschil tussen denken en weten wordt gevormd door de grens van het kunnen weten. De grens tussen weten en inschatten. De grens tussen weten en geloven. De grens tussen weten en denken te weten. Twee grenzen, die het speelveld van ons denken vormen. De grenzen van kunnen weten.

1.                 Wat we niet kunnen weten is wat er in de toekomst gaat gebeuren. De toekomst bestaat nog niet. De situatie heeft nog niet plaatsgevonden. We kunnen het alleen inschatten, maar veelal gebeurt er toch iets anders dan we eerder dachten te weten.

2.                 Wat we niet kunnen weten is wat een ander denkt en voelt. Al ken je iemand nog zo lang en nog zo goed, je kunt niet echt weten hoe die denkt en hoe die gaat reageren. Ook dat kunnen we alleen inschatten.

De opbouw van zorgen maken

De gedachten waarmee we de grenzen van ons speelveld van het denken overgaan zijn drie kerngedachten. Soorten gedachten, tussen alle gedachten die we hebben. Die kerngedachten hebben een naam hebben gekregen.

1.De niet te beantwoorden vragen

2. De toekomstgerichte overtuigingen

3. De niet herkende fantasiegedachten.

Ze zijn herkenbaar doordat ze een naam hebben gekregen. De herkenning maakt het mogelijk om bij deze kerngedachten stil te staan. Bijvoorbeeld ‘Hé, dat is een vraag’, om vervolgens te overdenken of een antwoord te vinden is binnen de mogelijkheden die je met je denken hebt. ‘Weet ik het antwoord’. ’Kan ik dit weten’. Mogelijk Is dit wel het geval, dan kan het denkproces gewoon doorgaan.

Is dit niet het geval, zoals bij een niet te beantwoorden vraag, dan heeft verder zoeken en denken geen zin. ‘Dat weet ik niet, dat kan ik niet weten’ is de zin die je leert als reactie. Daarmee is een denkproces, wat anders uitmondt in piekeren en zorgen maken, bij de bron gestopt. Zo kun je grip krijgen op je gedachten en daarmee op jezelf.

Zelftraining hier vrij te downloaden. 39 Pagina’s.

Gedachtenanalyse voor de hulpverlening

Problemen benaderen als ontwikkelingsvraagstukken

Problemen die mensen hebben als ontwikkelingsvraagstukken benaderen is de toepassing met gedachtenanalyse.

Gedachtepatronen die zichtbaar zijn gemaakt zijn weliswaar meestal niet de oorzaak, maar worden opgeroepen door een situatie of gebeurtenis. Meer lezen

Doe jezelf een plezier en stop met het hebben van verwachtingen

Geen verwachtingen meer leren hebben klinkt alsof er iets afgenomen wordt.

Een feestje, een vakantie, je ziet er al snel naar uit. Voorpret geeft je de mogelijkheid om je goed te voelen, ook of misschien wel juist als de omstandigheden van dat moment niet zo goed zijn.

Meer lezen

Gedachtemanagement met gedachtenanalyse

Wat is gedachtenanalyse

Gedachtenanalyse is een filter om die gedachten en uitspraken te herkennen die bepalen welke kant het denken opgaat.

Tussen al die gedachten die wij mensen hebben en de uitspraken die we doen en horen bevinden zich zes kerngedachten. Zes soorten gedachten.

Meer lezen

Gedachtenanalyse voor persoonlijke ontwikkeling

Je leert jezelf meer bewust denken, met het besef wat je wel en wat je niet kunt weten en welke (oude) gedachten nog bij je passen.

Misschien ben je stug en dat doe je met gedachten. Dikwijls zijn dit oude gedachten.

Misschien ben je onzeker, jaloers, een piekeraar, of je maakt je te druk om allerlei zaken. Dit, en nog veel meer doe je met gedachten.

Meer lezen

Gedachtenanalyse voor het bedrijfsleven

Beleid is een vorm van genomen besluiten. Op grond van welke gedachten is het beleid van een organisatie tot stand gekomen?

Met deze vraag kan gedachtenanalyse worden benut. Daarmee kunnen de kerngedachten zichtbaar worden gemaakt. Zoals een toekomstgerichte overtuiging op grond van eerdere ervaringen. Niet getoetst kan het deze keer slecht uitpakken, zonder dat dit is voorzien.

Meer lezen

Gedachtepatronen van gedachtenanalyse

Zorgen maken bijvoorbeeld. Hoe doe je dat? Is daar een patroon in te vinden? Een patroon wat terug te vinden is bij alle mensen die zich zorgen maken?

Piekeren, stress opbouwen, maar ook het maken van fouten, zijn daar ook denkpatronen in te herkennen?

En de belangrijkste vraag: Is er een manier te vinden om die denkprocessen te stoppen of om te buigen?

Meer lezen

De communicatie met jezelf

Er zitten fouten in het denken van de mens. Dat is de belangrijkste conclusie van het onderzoek naar hoe mensen denken en de effecten hiervan. Hoe je denkt heb je geleerd van de mensen uit je jeugd. De fouten worden daarbij ook doorgegeven en veroorzaken veel leed en staan een verdere ontwikkeling van de mens in de weg.

Meer lezen

Toekomstgerichte overtuigingen

Er zijn twee groepen overtuigingen. De overtuigingen die iemand op zichzelf of op zijn vroegere en huidige situatie kan plakken en de overtuigingen die op een toekomstige situatie slaan.

De eerste groep is terug te vinden in uitspraken als: ‘ik ben ervan overtuigd dat ik van mijn partner houd’, of ‘ik ben ervan overtuigd dat ik mezelf toen was’, enz.

Meer lezen

De stem waar we mee denken en het speelveld van je denken

Er is een stem in ons hoofd die de hele dag door praat. Wanneer iemand zich daar bewust van is en er van tijd tot tijd bij stilstaat, dan zijn in die stem de verschillende posities die deze inneemt te horen.

Wanneer iemand zich iets wil herinneren, dan wordt een beroep op het geheugen gedaan. De stem in ons hoofd neemt daarbij een bepaalde positie in. Dan denken we dus anders.

Meer lezen