De toekomst en het verleden, het zit allemaal in je denken

Er bestaan twee groepen overtuigingen. Ten eerste de overtuigingen die iemand op zichzelf of op een  of huidige situatie kan plakken en ten tweede de overtuigingen die op een toekomstige situatie slaan.  Bij beide groepen horen uitspraken die bepalend zijn.

‘Ik weet zeker dat ik goed bezig ben’, of ‘ik weet zeker dat ik toen mezelf was’, enz. Dit soort uitspraken horen bij de eerste groep. De vraag blijft of je dit soort overtuigingen moet gebruiken, want ze halen je alertheid weg.  Als je eenmaal ergens van overtuigd bent dan denk je er niet meer over na. Je weet het immers al waarom zou je er dan nog over nadenken. Dat gebeurt dan ook meestal niet.

Toch zijn het niet deze overtuigingen die de mens uit evenwicht brengen. Dat is de tweede groep.

Toekomstgerichte overtuigingen

Toekomstgerichte overtuigingen kun je horen in uitspraken als: ‘Ik weet zeker dat wij altijd bij elkaar blijven’, of ‘ik zal altijd mezelf blijven’, of ‘die komt wel terug’, of ‘mij ontslaan ze nooit’, of ‘mij kan niets meer gebeuren’. ‘De markt lost het wel op’. ‘Dat zal zij/zij nooit doen’. De stelligheid waarmee deze overtuigingen worden uitgesproken en het feit dat het over iets in de toekomst gaat is de beste aanwijzing van ‘het zeker weten’.

Het blijft fascinerend om een toekomstgerichte overtuiging te horen of te lezen in de wetenschap dat we niet in de toekomst kunnen kijken. ‘Dat gaat wel door, dat komt wel goed’ of, ‘dat doet hij wel’ en vele anderen zijn dagelijks om ons heen te horen en met een beetje inspanning kan iedereen nu wel een paar toekomstgerichte overtuigingen verzinnen. De mens denkt dus iets te weten wat je als mens in de werkelijkheid niet kan weten.

En daar zitten fouten in onze manier van denken. Met je verstand weten dat je niet in de toekomst kan kijken en ook niet kan weten wat een ander denkt of voelt, terwijl het denken precies het tegenovergestelde zegt. Het denken sluit dan niet aan met de realiteit.

Iemand die een toekomstgerichte overtuiging uitspreekt kan sterk over komen. Krachtig en zelfverzekerd.  ‘Met positief denken kom je er wel’, is zo’n voorbeeld. Lukt het, dan heeft iemand gescoord. Bewondering en ontzag kan de beloning zijn. Goed voor het zelfvertrouwen. Toch heeft degene die de uitspraak doet een gok genomen. Totdat het niet lukt. Het niet uitkomt. Weg zelfvertrouwen. Want hoe kan je jezelf vertrouwen als je iets zeker wist en dat ook zo naar buiten bracht, zo anders uitpakt.

Het gebruik van toekomstgerichte overtuigingen wordt doorgegeven aan volgende generaties, want ook in de opvoeding zijn ze te horen. ‘Je hoeft niet bang te zijn. Pappa en mamma zitten beneden’ en dan wordt een deur hard dicht geslagen.

‘Ik weet zeker dat je dat examen haalt, want je bent slim genoeg’ en dan heb je van de zenuwen een black-out.

De prijs van toekomstgerichte overtuigingen

Wanneer de overtuiging uitkomt is er niets aan de hand. Bijvoorbeeld de overtuiging ‘ze komt wel terug’.  en dat gebeurt ook. Maar wat wanneer je wél ontslagen wordt, terwijl je zeker wist dat je deze ronde wel zou overleven. Dat je partner vertrekt terwijl jij zo zeker wist altijd bij elkaar te blijven.  Iets dat je vertrouwelijks vertelt, maar toch bij anderen terecht is gekomen. Terwijl jij zo zeker wist dat die man of vrouw te vertrouwen was. De ene keer kan je je schouders er over ophalen en een andere keer slaat de teleurstelling toe als een mokerslag. Een teleurstelling die je dan zelf gecreëerd hebt. Met verwachtingen. Je dacht het te weten, terwijl dit in de werkelijkheid niet kan.

Wanneer je met als basis de uitspraak: we kunnen niet weten wat er in de toekomst gebeurt luistert naar de mensen om je heen dan kun je ze horen, de toekomstgerichte overtuigingen. Herken je zo’n uitspraak als een toekomstgerichte overtuiging en je hebt de mogelijkheid vraag dan eens ‘hoe weet je dat?’ Grote kans dat het antwoord is: ‘dat weet ik niet, dat denk ik’. Daarmee wordt wat eerst zeker weten was één mogelijkheid.  Dat sluit aan op de werkelijkheid. Er komt van alles op ons af en er is van alles mogelijk. Wat, weten we niet. Kunnen we niet weten.

De (r)evolutie van het denken. Een zelftraining.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *